Danh mục
- Array, Array
AdminDù được ứng dụng rộng rãi nhưng không phải khách hàng nào cũng nắm rõ sự khác biệt giữa thép cán nóng và cán nguội. Bài viết này Kho Thép Xây Dựng sẽ tổng hợp cách phân biệt thép cán nóng và cán nguội đơn giản, dễ hiểu để bạn có lựa chọn thi công phù hợp nhé!
Cùng Kho Thép Xây Dựng tìm hiểu chi tiết về hai dòng sản phẩm thép được ưa chuộng trong xây dựng và sản xuất nhất hiện nay.
Thép cán nóng (Hot Rolled Steel) là loại thép được ép cuộn ở nhiệt độ trên 1.700 ° F. Đây là nhiệt độ rất cao, cao hơn mức nhiệt độ tái kết tinh đối với hầu hết các loại thép.
| Ưu điểm | Nhược điểm |
| ✅ Khi ép cuộn ở nhiệt độ cao, ứng suất chảy của thép sẽ giảm, đồng thời làm độ dẻo của thép sẽ tăng. Vì thế, thép cuộn uống nóng có thể dễ uốn hơn và tạo hình cũng như định hình chính xác.
✅ Khi thép được nung nóng và cán liên tục, các phân tử bên trong thép sẽ được khuếch tán tốt hơn. Kết quả, thép thành phẩm có sự đồng nhất cao. ✅ Quá trình cán nóng thép còn làm thu nhỏ kích thước, hoặc lấp đầy hoàn toàn các lỗ rỗ do sự thoát khí oxy trên bề mặt thép. |
✅ Sau khi cán nóng, thép sẽ được làm nguội ở nhiệt độ phòng. Nhưng quá trình mát thường diễn ra không đồng đều, dẫn đến việc tạo ra nhiều ứng suất dư trong thép, đặc biệt là ở các loại thép có mặt cắt không đều như thanh ray, dầm chữ I…
✅ Về kích thước, thép thành phẩm thường có sai số trong khoảng từ 2 đến 5%. ✅ Bề mặt thép thành phẩm có lớp vảy oxit do nhiệt độ cao trong quá trình cán nóng tạo ra giúp cho thép có chất lượng tốt. Tuy nhiên, bề mặt thép có thẩm mỹ không cao. |
Với những đặc điểm trên, thép cán nóng trở thành loại vật liệu phù hợp cho các cấu kiện kết cấu và những ứng dụng không yêu cầu quá cao về hình dạng và dung sai như:
Thép cán nóng là vật liệu phù hợp cho các cấu kiện kết cấu và những ứng dụng không yêu cầu quá cao về hình dạng và dung sai
Thép cán nguội (cold-rolled steel) là loại thép cuộn cán nóng sau khi để nguội sẽ được cán lại ở nhiệt độ phòng. Khâu này nhằm cho ra kích thước chính xác và chất lượng bề mặt thép tốt nhất.
| Ưu điểm | Nhược điểm |
✅ Thép cán nguội có độ bền và độ cứng cao hơn thép cán nóng khoảng 15-20%, nhờ quá trình uốn và gia công tại nhiệt độ phòng.
✅ Quy trình này giúp tạo ra thép có độ chính xác cao, vì thép không co lại như khi cán nóng. ✅ Bề mặt thép mịn và thẩm mỹ do không có lớp oxit, đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng đều. |
✅ Khả năng chịu tải của các cấu kiện uốn và nén bằng thép cán nguội thường bị giới hạn bởi giới hạn chảy hoặc ứng suất uốn, đặc biệt là với các cấu kiện nén có tỷ lệ chiều rộng lớn hoặc độ mảnh cao.
✅ Hình dạng của sản phẩm thép cán nguội thường bị giới hạn ở các dạng như vuông, tròn, oval, hoặc chữ nhật. Do thép đã được làm nguội, độ cứng và độ bền tăng lên, trong khi độ dẻo giảm đi, khiến cho việc tạo hình trở nên khó khăn hơn. |
Với độ cứng cao, tính dẻo dai, khả năng chịu tải tốt, cùng với việc dễ cắt, hàn và gia công, thép cuộn cán nguội thường được ứng dụng trong các sản phẩm yêu cầu chất lượng và khả năng chịu lực cao như:
Thép cán nguội có độ cứng cao, tính dẻo dai, khả năng chịu tải tốt, cùng với việc dễ cắt, hàn và gia công
Dưới đây là quy trình sản xuất thép cán nóng và cán nguội được ứng dụng rộng rãi tại các nhà máy lớn tại Việt Nam và thế giới:
Trong giai đoạn này, các nguyên liệu như quặng viên (Pellet), quặng sắt (Iron ore), quặng thiêu kết, và các phụ gia như than cốc (coke) và đá vôi (lime stone) được đưa vào lò cao (Blast furnace) để nung.
Đối với phế liệu (scrap) sẽ được gia nhiệt đến một nhiệt độ cụ thể nhằm tạo ra dòng kim loại nóng chảy (hot metal).
Trong giai đoạn này, các nguyên liệu được đưa vào lò cao (Blast furnace) để nung
Dòng kim loại nóng chảy từ khâu xử lý quặng sẽ được chuyển đến lò chuyển (Basic oxygen furnace) hoặc lò hồ quang điện (Electric arc furnace).
Tại đây, kim loại được xử lý để loại bỏ tạp chất và điều chỉnh các thành phần hóa học, tạo ra sự cân bằng cần thiết. Giai đoạn này quyết định loại thép và mác thép sẽ được sản xuất.
Ví dụ, nếu mẻ thép dùng để cán thép thanh vằn SD390, thành phần hóa học sẽ được điều chỉnh ngay trong giai đoạn này để phù hợp với mác thép SD390.
Dòng kim loại nóng chảy từ khâu xử lý quặng sẽ được chuyển đến lò chuyển hoặc lò hồ quang điện
Sau khi hoàn thành giai đoạn 2, dòng kim loại được chuyển đến: Steel Castings: Đúc thành các sản phẩm khác nhau.
Tại đây, kim loại được đúc thành ba loại phôi:
Sau khi đúc, phôi có thể ở hai trạng thái:
Đúc phôi tiếp liệu giúp chuyển đổi kim loại nóng chảy thành các dạng phôi khác nhau để cán và gia công
Cán là quá trình làm giảm độ dày của vật liệu bằng cách ép qua hai trục lăn hình trụ quay, sử dụng lực ma sát để kéo vật liệu qua.
Trong quá trình này, hai trục lăn được gắn trên các ổ trục và điều khiển bởi một động cơ mạnh.
Khoảng cách giữa hai trục lăn, gọi là “khoảng cách cuộn,” có thể được điều chỉnh theo nhu cầu để kiểm soát độ dày của sản phẩm.
Đây là một phương pháp gia công kim loại hiệu quả và đáng tin cậy, cho phép sản xuất thép với số lượng lớn và kiểm soát chất lượng thành phẩm dễ dàng.
Cán nóng là khi kim loại được gia công ở nhiệt độ cao, vượt quá nhiệt độ tái tinh thể của nó. Theo đó, thép nóng chảy được đưa vào giữa hai trục cán hình trụ quay với tốc độ cao. Hai trục này ép thép, làm giảm độ dày và kéo dài thép ra theo chiều mong muốn.
Trong suốt quá trình cán, nhiệt độ của thép được kiểm soát để đảm bảo thép vẫn giữ được tính dẻo cần thiết và tránh hiện tượng cứng hóa. Nếu nhiệt độ giảm xuống quá thấp, thép có thể cần được nung lại trước khi tiếp tục cán.
Cán nóng là khi kim loại được gia công ở nhiệt độ cao, vượt quá nhiệt độ tái tinh thể của nó
Cán nguội diễn ra khi kim loại ở dưới nhiệt độ tái tinh thể (thường là nhiệt độ phòng), làm tăng độ cứng lên đến 20% nhờ quá trình ép.
Đầu tiên, phôi thép cần được làm nguội hoặc có thể là các tấm/thanh thép đã định hình cơ bản rồi đưa qua các trục cán ở nhiệt độ phòng. Do thép ở trạng thái nguội và đã cứng hơn, các trục lăn cần tạo lực ép lớn để làm mỏng và định hình thép.
Lưu ý, với phương pháp này, các trục cán cần được điều chỉnh chính xác để kiểm soát độ dày và kích thước của thép, đảm bảo sản phẩm cuối cùng có độ chính xác cao.
Cán nguội diễn ra khi kim loại ở dưới nhiệt độ tái tinh thể để làm tăng độ cứng lên đến 20% nhờ quá trình ép
Thép xây dựng chủ yếu sử dụng thép cán nóng bởi:
Trong một số trường hợp đặc biệt, thép cán nguội cũng được sử dụng , nhất là khi cần sản xuất các bộ phận có độ chính xác cao như cấu kiện nhỏ. Tuy nhiên, về tổng thể, thép cán nóng vẫn là loại thép được sử dụng phổ biến hơn trong lĩnh vực xây dựng.
Thép xây dựng chủ yếu sử dụng loại thép cán nóng
Sự khác biệt chính giữa thép cán nóng và thép cán nguội chính là nhiệt độ xử lý thép. Nếu như thép cán nóng được gia công ở nhiệt độ cao hơn nhiệt độ tái kết tinh, thì thép cán nguội được xử lý dưới nhiệt độ tái kết tinh.
Ngoài ra, bạn còn có thể phân biệt thép cán nóng và cán nguội qua các yếu tố sau:
Hướng dẫn phân biệt thép cán nóng và cán nguội
Dưới đây là so sánh sự khác nhau giữa thép cán nóng và cán nguội đơn giản, dễ hiểu:
| Tiêu chí | Thép cán nóng | Thép cán nguội |
| Dung sai | Dung sai khá lớn do quá trình sản xuất với mức nhiệt rất cao rồi nguội dần, khiến thép tự biến dạng và khó kiểm soát | Dung sai khá nhỏ do nhiệt độ trong quá trình sản xuất dễ dàng được kiểm soát thông qua dung dịch làm mát |
| Độ dày | 0,9 mm trở lên | từ 0,15mm – 2,0mm |
| Bề mặt | Bề mặt thép khá thô, sần sùi, có màu xanh đen đặc trưng và tính thẩm mỹ không cao | Bề mặt thép thường trắng sáng, độ bóng cao và có màu ghi xám |
| Mép biên | Mép biên thẳng và sắc nét | Mép biên bo tròn, xù xì và có thể bị rỉ sét nếu để lâu |
| Bảo quản | Có thể để ngoài trời lâu mà không cần che chắn | Cần bảo quản trong nhà và che phủ để tránh trầy xước và hư hại bề mặt. |
Kho Thép Xây Dựng là đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực cung cấp sắt thép xây dựng trên toàn quốc, với những ưu điểm nổi bật:
Liên hệ ngay qua HOTLINE 0936 139 828 để nhận ưu đãi chiết khấu 5% khi mua thép cán nóng và cán nguội ngay hôm nay nhé!
Kho thép xây dựng là đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực cung cấp sắt thép xây dựng trên toàn quốc
Trên đây là cách phân biệt thép cán nóng và cán nguội đơn giản, dễ hiểu mà Kho Thép Xây Dựng vừa chia sẻ đến bạn. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến sản phẩm sắt thép xây dựng hay có nhu cầu mua các loại thép uy tín, giá tốt, liên hệ HOTLINE 0936 139 828 để được hỗ trợ sớm nhất nhé!
Thông tin liên hệ Kho Thép Xây Dựng
TỔNG CÔNG TY KHO THÉP XÂY DỰNG
Hotline: 0936 139 828
Website: https://khothepxaydung.com/
Gmail: khothepxaydung@gmail.com
Những điều cần biết về nhiệt độ nóng chảy của sắt và các kim loại
